Spor mağazasında “kaç numara top lazım?” sorusu sandığınızdan sık sorulur ve yanlış top seçimi düşündüğünüzden fazla şeyi etkiler. Çocuğa büyük ve ağır bir top vermek tekniği bozar, sakatlık riskini artırır ve oyundan alınan keyfi azaltır; yetişkin maçında küçük top kullanmak ise oyunun karakterini değiştirir. Bu rehberde futbol, futsal, basketbol, voleybol ve hentbol toplarının resmi ölçülerini ve yaşa göre önerilen numaraları bir arada bulacaksınız. Resmi değerler IFAB Oyun Kuralları 2026/27, FIFA Futsal Oyun Kuralları 2025/26, FIBA Basketbol Ekipman kuralları, FIVB Resmi Voleybol Kuralları 2025–2028 ve IHF Oyun Kuralları’ndan alınmıştır. Yaş aralıkları ise federasyondan federasyona değişir; aşağıdaki tablolardaki yaşları “genellikle” diye okuyun ve kulübünüzün bağlı olduğu ligin talimatını kontrol edin.
Futbol topu kaç numara?
Futbolda üç ana top boyutu vardır. Resmi maçlarda kullanılan 5 numara topun ölçüleri IFAB Oyun Kuralları’nın 2. kuralında tanımlanır.
| Numara | Çevre | Ağırlık | Genellikle kimler kullanır? |
|---|---|---|---|
| 3 | Yaklaşık 58,5–61 cm | Yaklaşık 300–320 g | 8 yaş ve altı (U8–U9) |
| 4 | Yaklaşık 63,5–66 cm | Yaklaşık 350–390 g | Yaklaşık 9–12 yaş (U10–U13 arası) |
| 5 | 68–70 cm | 410–450 g | 12–13 yaş üstü, gençler ve yetişkinler |
5 numara topun basıncı deniz seviyesinde 0,6–1,1 atmosfer arasında olmalıdır. Topun üzerinde genellikle önerilen basınç yazılıdır; şişirirken bu değere uymak hem topun ömrünü uzatır hem de vuruş hissini doğru tutar.
Pratik ipuçları:
- Çocuğunuz iki yaş grubunun sınırındaysa, kulübünün antrenmanda kullandığı numarayı tercih edin.
- Halı saha maçlarında çoğunlukla 5 numara top kullanılır; küçük kapalı sahalarda 4 numara futsal topu daha kontrollü bir oyun sağlar. Ayrıntılar için halı saha kuralları rehberine bakabilirsiniz.
- Beton ve asfalt zeminler için dış yüzeyi daha dayanıklı “sokak” topları uygundur; çim veya suni çim için maç topları tercih edilebilir.
Futsal topu
Futsal topu ayrı bir kategoridir: boyutu küçük, ağırlığı ise futbol topuna yakındır. İçindeki dolgu sayesinde az zıplar, bu da parke zeminde topun yerde kalmasını sağlar.
| Özellik | Futsal topu (4 numara) | Futbol topu (5 numara) |
|---|---|---|
| Çevre | 62–64 cm | 68–70 cm |
| Ağırlık | 400–440 g | 410–450 g |
| Zıplama | 2 m’den bırakıldığında ilk sekme 50–65 cm | Daha yüksek |
| Kullanım | Salon, parke, küçük sahalar | Çim, suni çim |
Futsal kurallarını merak ediyorsanız futsal kuralları rehberimize göz atın. Gençlik futsalında daha küçük ve hafif toplar da kullanılır; yarışma talimatı hangi topun geçerli olduğunu belirler.
Basketbol topu kaç numara?
Basketbol topları FIBA’nın ekipman kurallarıyla tanımlanır. NBA ve FIBA erkek maçları 7 numara, WNBA ve FIBA kadın maçları 6 numara topla oynanır.
| Numara | Çevre | Ağırlık | Genellikle kimler kullanır? |
|---|---|---|---|
| 5 | Yaklaşık 690–710 mm | Yaklaşık 470–500 g | Minik basketbol (genellikle 12 yaş altı) |
| 6 | 724–737 mm | 510–567 g | Kadınlar, genç kızlar, birçok 14 yaş altı erkek takımı |
| 7 | 749–780 mm | 567–650 g | Erkekler ve genellikle 14–15 yaş üstü genç erkekler |
Türkiye’de BSL (Türkiye Sigorta Basketbol Süper Ligi) ve erkek liglerinde 7 numara, Kadınlar Basketbol Süper Ligi’nde 6 numara top kullanılır. Okul ve altyapı maçlarında hangi numaranın geçerli olduğu kategori talimatıyla belirlenir.
Seçim ipuçları:
- Kapalı salon topları deri veya kompozit deridir; dış saha (asfalt) için kauçuk toplar daha dayanıklıdır.
- Küçük çocuklarda büyük top, şut tekniğini bozar; şutu iki elle göğüsten itmek yerine doğru formla atabilmesi için uygun numara önemlidir.
Voleybol topu
Voleybolda numara sistemi yerine tek bir resmi ölçü vardır. Mağazalarda bu ölçü genellikle “5 numara” olarak satılır.
| Top türü | Çevre | Ağırlık | Not |
|---|---|---|---|
| Salon voleybolu (FIVB) | 65–67 cm | 260–280 g | İç basınç 0,30–0,325 kg/cm² |
| Plaj voleybolu | 66–68 cm | 260–280 g | Daha düşük basınç, daha yumuşak |
| Çocuk / hafif top | Salon topuyla benzer | Daha hafif (yaygın olarak yaklaşık 200–240 g) | Minik voleybol ve başlangıç için |
Sultanlar Ligi ve Efeler Ligi’nde görülen toplar FIVB onaylı salon toplarıdır. Yeni başlayan çocuklarda hafif toplar manşet ve parmak pasını öğrenmeyi kolaylaştırır ve bileklerde ağrı yapmaz.
Hentbol topu kaç numara?
Hentbolda top boyutu hem yaşa hem cinsiyete göre değişir. IHF Oyun Kuralları’ndaki değerler:
| Numara | Çevre | Ağırlık | Kimler kullanır? |
|---|---|---|---|
| 1 | 50–52 cm | 290–330 g | 8–14 yaş kızlar, 8–12 yaş erkekler |
| 2 | 54–56 cm | 325–375 g | Kadınlar, 14 yaş üstü kızlar, 12–16 yaş erkekler |
| 3 | 58–60 cm | 425–475 g | Erkekler ve 16 yaş üstü genç erkekler |
Daha küçük çocuklar için 0 numara (mini) hentbol topları da vardır. Hentbol kurallarının tamamı için hentbol kuralları rehberine bakabilirsiniz.
Tek tabloda yaşa göre top numaraları
Aşağıdaki tablo hızlı karar vermek için hazırlanmıştır. Yaş aralıkları yaklaşık değerlerdir.
| Yaş | Futbol | Basketbol | Hentbol | Voleybol |
|---|---|---|---|---|
| 8 yaş ve altı | 3 | 5 (veya daha küçük mini top) | 1 veya 0 | Hafif top |
| 9–12 yaş | 4 | 5 | 1 (kız ve erkek) | Hafif top |
| 12–14 yaş | 4 veya 5 | Kız 6, erkek 6 | Kız 1, erkek 2 | Standart veya hafif top |
| 14–16 yaş | 5 | Kız 6, erkek 6 veya 7 | Kız 2, erkek 2 | Standart top |
| Yetişkin | 5 | Kadın 6, erkek 7 | Kadın 2, erkek 3 | Standart top |
Topun bakımı ve doğru şişirme
Doğru numara kadar doğru basınç da önemlidir. Fazla şişirilmiş top sertleşir ve sakatlık riskini artırır; az şişirilmiş top ise yavaşlar ve kontrolü zorlaştırır. Basıncı ölçmek için iğneli bir manometre kullanın, iğneyi takmadan önce birkaç damla su veya gliserinle nemlendirin. Topları güneş altında veya ısıtıcının yanında bırakmayın; ısı dikişlere ve iç lastiğe zarar verir.
Takımınız için ekipmanı belirledikten sonra saha ölçülerini kontrol etmek isterseniz futbol sahası ölçüleri aracını, maç günü skoru tutmak için de online skor tabelasını kullanabilirsiniz.