Futsal, futbolun salonda oynanan resmi kardeşidir ve kendine ait bir kural kitabı vardır: FIFA Futsal Oyun Kuralları. Halı sahada oynanan 7’ye 7 maçlarla karıştırılsa da futsalın kuralları çok daha nettir: beş kişilik takımlar, net oyun süresi, her duran topta 4 saniye sınırı ve birikmiş faul sistemi. Bu rehber, 5 Eylül 2025’te yürürlüğe giren FIFA Futsal Oyun Kuralları 2025/26’ya dayanır. Türkiye’de TFF Futsal Ligi ve okul turnuvaları da bu kuralları temel alır. Halı saha maçlarında genellikle tesis kuralları geçerli olduğundan o konuyu halı saha kuralları rehberinde ayrıca anlattık.
Saha, kale ve top
Futsal sahası futbol sahasından çok daha küçüktür ve genellikle kapalı salonda, parke veya sentetik zeminde oynanır.
| Ölçü | Genel | Uluslararası maçlar |
|---|---|---|
| Saha uzunluğu | 25–42 m | 38–42 m |
| Saha genişliği | 16–25 m | 20–25 m |
| Kale | 3 × 2 m | 3 × 2 m |
| Ceza alanı | Kaleden 6 m, yay şeklinde | Aynı |
| Penaltı noktası | 6 m | 6 m |
| İkinci penaltı noktası | 10 m | 10 m |
Futsal topu 4 numaradır: çevresi 62–64 cm, ağırlığı 400–440 g arasındadır ve az zıplayacak şekilde üretilir. Saha ve top ölçülerini diğer sporlarla karşılaştırmak için futbol sahası ölçüleri aracına ve top numaraları rehberine göz atabilirsiniz.
Oyuncular ve sınırsız değişiklik
Her takım sahada 5 oyuncuyla (1 kaleci + 4 saha oyuncusu) oynar. Bir takımın sahada 3’ten az oyuncusu kalırsa maç başlayamaz veya devam edemez. Yedek sayısı yarışma kurallarıyla belirlenir; resmi maçlarda genellikle 9 yedek yazılabilir.
Futsalın en farklı özelliklerinden biri uçan değişikliklerdir: oyuncu değişikliği sayısı sınırsızdır ve oyun durmadan yapılabilir. Değişiklik, takımın kendi yedek kulübesi önündeki değişiklik bölgesinden yapılır; çıkan oyuncu sahayı terk etmeden giren oyuncu sahaya giremez. Bu sayede takımlar yoğun tempoyu korumak için beşli grupları sık sık değiştirir. Beşli kombinasyonlarını planlamak için kadro oluşturma aracını kullanabilirsiniz.
Takımlar kalecilerinin yerine forması kaleci gibi işaretlenmiş bir saha oyuncusunu da kullanabilir. “Uçan kaleci” denen bu taktikte hücumda 5’e 4 üstünlük kurulur, ancak top kaybında kale boş kalır.
Süre, molalar ve uzatma
Futsal maçı 2 × 20 dakika net süre ile oynanır. Top oyun dışına çıktığında veya hakem oyunu durdurduğunda zamanlayıcı da durur. Devre arası en fazla 15 dakikadır.
- Mola: Her takımın her devrede 1 dakikalık 1 mola hakkı vardır. Mola yalnızca top takımınızdayken ve oyun durmuşken istenebilir.
- Uzatma: Kazanan çıkması gereken maçlarda 2 × 5 dakikalık uzatma oynanır, eşitlik sürerse penaltı atışlarına geçilir.
Net süre nedeniyle salon maçlarını takip ederken saati sık sık durdurup başlatmanız gerekir; online skor tabelası bu iş için pratik bir çözüm sunar.
4 saniye kuralı ve duran toplar
Futsal temposunun sırrı duran toplardaki 4 saniye sınırıdır. Hakem eliyle saniyeleri sayar ve süre aşılırsa top rakibe geçer.
| Durum | Kural |
|---|---|
| Ayakla oyuna sokma (taç yerine) | Top çizgi üzerinde durur, 4 saniye içinde ayakla oynanır; rakipler en az 5 m uzakta durur |
| Köşe vuruşu | 4 saniye içinde kullanılır |
| Serbest vuruş | 4 saniye içinde kullanılır |
| Kalecinin oyuna sokması | Top elle atılır, 4 saniye içinde |
| Kalecinin kendi yarı sahasında top kontrolü | En fazla 4 saniye |
Futsalda taç atışı yoktur; top yan çizgiden çıktığında ayakla oyuna sokma (kick-in) yapılır. Top kale çizgisinden çıkıp son dokunan hücum eden takımsa kaleci topu elle oyuna sokar.
Kalecinin geri pas alması da sınırlıdır: kaleci topu oyuna verdikten sonra, top rakibe dokunmadan veya rakip tarafından oynanmadan kendi yarı sahasında takım arkadaşından topu tekrar alamaz. Bu kural, takımların kaleciyi kullanarak zaman öldürmesini engeller.
Birikmiş faul sistemi
Futsalda her devrede takımların yaptığı direkt serbest vuruş gerektiren fauller sayılır ve tabelada gösterilir.
- İlk 5 faulde normal serbest vuruş kullanılır; rakip baraj kurabilir.
- 6. faulden itibaren rakip, baraj olmadan direkt serbest vuruş kullanır. Vuruş genellikle 10 metredeki ikinci penaltı noktasından yapılır; faul bu noktadan kaleye daha yakın bir yerde yapıldıysa yarışma kurallarında tanımlanan seçenekle faulün yapıldığı yerden de kullanılabilir.
- İlk devrenin birikmiş faulleri ikinci devrede sıfırlanır. İkinci devrenin faulleri ise uzatmaya taşınır.
Bu sistem takımları sert oyundan uzak tutar; birikmiş faulü 5’e ulaşan bir takım son dakikalarda çok daha dikkatli savunma yapmak zorundadır.
Kartlar ve eksik oynama
Futbolda olduğu gibi sarı kart uyarı, kırmızı kart oyundan atılma anlamına gelir. Aynı maçta iki sarı kart gören oyuncu kırmızı kartla oyundan çıkar.
Futsalın farkı şudur: Kırmızı kart gören oyuncunun yerine hemen yeni oyuncu giremez. Takım 2 dakika eksik oynar. Bu süre bitmeden fazla oyunculu takım gol atarsa eksik takım yeni bir oyuncuyla tamamlanabilir. Eksik takım gol atarsa durumu değişmez, 2 dakikanın dolması beklenir. İki takım da eşit sayıda eksikken gol olursa iki takım da eksik oynamaya devam eder.
Futbol ile futsal arasındaki başlıca farklar
| Konu | Futbol | Futsal |
|---|---|---|
| Oyuncu sayısı | 11 | 5 |
| Süre | 2 × 45 dk + uzatma dakikaları | 2 × 20 dk net süre |
| Değişiklik | Sınırlı (genellikle 5) | Sınırsız, uçan değişiklik |
| Ofsayt | Var | Yok |
| Taç | Elle atış | Ayakla oyuna sokma |
| Mola | Yok | Her devre 1 dakika |
| Birikmiş faul | Yok | 6. faulden itibaren barajsız vuruş |
| Kırmızı kart | Takım maç sonuna kadar eksik | 2 dakika veya yenilen gole kadar eksik |
FIFA’nın futsal turnuvalarında video desteği (FVS) de kullanılır: antrenörler belirli durumlarda inceleme talep edebilir ve hakem kenardaki monitörde pozisyonu tekrar izler. Ulusal liglerde video desteğinin kullanılıp kullanılmadığı ilgili sezonun yarışma talimatıyla belirlenir.