Badminton okul spor salonlarından üniversite liglerine kadar Türkiye’de en hızlı yayılan raket sporlarından biri. Kurallar ilk bakışta basit görünür: topu (tüy topu) fileden geçir, rakip sahaya düşür. Ama sıkı maçları belirleyen ayrıntılar Dünya Badminton Federasyonu’nun (BWF) Badminton Kuralları’nda (Laws of Badminton) yazılıdır: ralli sayı sistemi, servis atarken nerede durulacağı, servisin hangi yükseklikte atılacağı ve tek ile çiftte hangi çizgilerin geçerli olduğu. Bu rehber 2026’da geçerli kuralları anlatıyor, Ocak 2027’de başlayacak 3×15 değişikliğini açıklıyor ve kulüpte, beden eğitimi dersinde ya da okul turnuvasında skor tutarken işinize yarayacak örnekler veriyor. Türkiye Badminton Federasyonu (TBF) da yurt içi müsabakalarda aynı BWF kurallarını uygular.
Sayı sistemi: 21 sayılık ralli
Servisi kim atarsa atsın, her ralli bir sayı kazandırır. BWF 2006’dan beri bu 3×21 sistemini kullanıyor.
- Maç üç oyunun ikisini alan tarafın olur.
- Oyunu ilk 21 sayıya ulaşan taraf kazanır.
- 20-20 olursa iki sayı fark yakalayan kazanır (22-20, 23-21 gibi).
- 29-29 olursa 30. sayıyı alan kazanır; yani tavan 30.
- Bir oyunu kazanan taraf bir sonraki oyuna servisle başlar.
Örnek skorlar
| Skor | Oyun bitti mi? | Neden |
|---|---|---|
| 21-19 | Evet | 21’e iki sayı farkla ulaşıldı |
| 21-20 | Hayır | 20-20’den sonra fark yalnızca bir |
| 24-22 | Evet | 20-20 sonrası iki sayı fark |
| 30-29 | Evet | 29-29’da tavana ulaşıldı |
Bir maç 21-18, 19-21, 22-20 bitmiş olsun. A oyuncusu birinci ve üçüncü oyunu aldığı için maçı 2-1 kazanır. Toplam sayılar: A için 21+19+22 = 62, B için 18+21+20 = 59. Toplam sayı maçı belirlemez ama lig averajında eşitlik bozucu olarak kullanılabilir.
Saha kenarında telefon ya da tabletten skor tutmak isterseniz online skor tabelası iki tarafı, oyun sayısını ve servis sırasını birlikte gösterir.
Molalar ve taraf değiştirme
- Herhangi bir oyunda önde olan taraf 11 sayıya ulaştığında en fazla 60 saniyelik mola verilir.
- Oyunlar arasında en fazla 120 saniye mola vardır.
- Her oyunun sonunda taraf değiştirilir; üçüncü oyunda önde olan taraf 11’e ulaşınca da taraf değiştirilir.
Servis kuralları
Kulüp maçlarındaki tartışmaların çoğu servis üzerinedir. Kurallar doğru servisi ayrıntılı tarif eder; özü şudur:
- Servis atan ve karşılayan, çapraz servis alanlarında, çizgilere basmadan durur.
- İki oyuncunun da her iki ayağının bir kısmı servis atılana kadar yerde ve sabit kalmalıdır.
- Raket önce topun mantar (taban) kısmına temas etmelidir.
- Vuruş anında topun tamamı zeminden 1,15 m’nin altında olmalıdır. Bu sabit yükseklik kuralı eski “bel altı” ifadesinin yerini aldı ve kararı ölçülebilir hale getirdi. Hakemler küçük bir ölçüm aparatı kullanır; kulüpte direğe bant ile işaret koymak yeterlidir.
- Servis atan raketi ileri doğru hareket ettirmeye başladıktan sonra duraksamadan ve aldatma yapmadan devam etmelidir.
- Top fileyi yukarı doğru geçmeli ve karşılayanın servis alanına düşmelidir (çizgi içeri sayılır).
Hangi alandan servis atılır?
Tekte servis atanın sayısı çiftse (0, 2, 4…) sağ, tekse sol servis alanından servis atılır. Ralliyi kazanırsanız sayıyı alır, diğer alandan yeniden servis atarsınız. Kaybederseniz rakip sayıyı ve servisi alır.
Çiftte aynı tek-çift mantığı servis atan tarafın skoruna göre işler. Yalnızca servis atan çift yer değiştirir: ralliyi kazanırlarsa aynı oyuncu diğer alana geçip tekrar servis atar. Karşılayan çift kazanırsa sayıyı ve servisi alır ama kimse yer değiştirmez; yeni skora göre doğru alanda duran oyuncu servisi atar.
Saha çizgileri: tek ve çift
Sahanın tamamı 13,40 m × 6,10 m’dir. File ortada 1,524 m, direklerde 1,55 m yüksekliğindedir.
| Çizgi | Tek | Çift |
|---|---|---|
| Ralli sırasında yan sınır | İç yan çizgi (5,18 m genişlik) | Dış yan çizgi (6,10 m) |
| Uzun servis çizgisi | Arka sınır çizgisi | Arka çizginin 0,76 m önündeki iç çizgi |
| Kısa servis çizgisi | Fileden 1,98 m | Fileden 1,98 m |
| Ralli sırasında arka sınır | Arka sınır çizgisi | Arka sınır çizgisi |
Akılda tutmanın kolay yolu: tek uzun ve dar, çiftte servis kısa ve geniş. Servis girdikten sonra çiftte arka çizgi dahil tüm saha kullanılır.
Bilinmesi gereken hatalar
Hata ralliyi bitirir ve sayıyı rakibe verir. En sık görülenler:
- Topun saha dışına düşmesi, filenin içinden veya altından geçmesi ya da fileyi aşamaması.
- Topun tavana, duvara ya da oyuncunun vücuduna, kıyafetine değmesi.
- Top oyundayken file veya direklere raket, vücut ya da kıyafetle dokunmak.
- Topa rakip sahada vurmak. Kendi sahanızda vurup raketin fileyi aşması serbesttir.
- Aynı oyuncunun topa arka arkaya iki kez vurması ya da iki partnerin art arda vurması.
- File altından rakip sahaya girip rakibi engellemek veya dikkatini dağıtmak.
- Bağırma, el hareketi gibi kasıtlı dikkat dağıtma.
- Servis hatası: vuruşta topun 1,15 m üzerinde olması, ayağın erken kalkması gibi.
Let ise farklıdır: ralli sayı verilmeden yeniden oynanır. Servisten sonra topun filenin üstünde takılı kalması, karşılayanın hazır olmaması ya da yan sahadan gelen topun sahanıza düşmesi tipik let durumlarıdır.
3×15 sistemi: 2027’de ne değişiyor?
Sayı sistemi tartışması yeni değil. BWF daha önce 5×11’i denedi; 3×15 önerisi 2021 genel kurulunda gereken üçte iki çoğunluğa ulaşamadı. 2026’da ise kabul edildi. Danimarka’nın Horsens kentinde 25 Nisan 2026’da yapılan 87. BWF Genel Kurulu’nda üyeler 3×15’i 4 Ocak 2027’den itibaren standart sistem olarak onayladı. BWF’nin açıkladığı başlıca noktalar:
- Maç yine üç oyunun ikisi, ama her oyun 15 sayı.
- 14-14’te iki sayı fark gerekir; tavan 21 (20-20’de sıradaki sayı kazandırır).
- 60 saniyelik mola önde olan 8 sayıya ulaşınca verilir; üçüncü oyunda taraf değişimi de 8’de yapılır.
- Oyunlar arası 120 saniyelik mola aynen kalır.
- 3×21, ulusal federasyonlar, kulüpler ve ligler için alternatif olarak korunur.
Bazı federasyonlar erken başladı: Almanya’da DBV turnuva organizatörlerine Ağustos 2026’dan itibaren izin verdi, Fransa ise Eylül 2026’da kendi müsabakalarında geçti. TBF yeni sezon talimatlarında aksini duyurmadıkça yurt içinde 3×21 oynanır. Kulüp akşamı düzenliyorsanız formatı ilk ralliden önce belirleyip fikstüre yazın.
Kulüp ve okul maçları için pratik öneriler
- Formatı baştan belirleyin: Maçlar için 3×21, kalabalık lig usulü turnuvalarda tek oyun 21 (ya da 15).
- Servisi kurayla seçin: Yazı-tura ya da raket çevirme; kazanan servis, karşılama veya taraf seçer.
- 1,15 m’yi işaretleyin: Direğe bant yapıştırın, servis atanlar kendini kontrol etsin.
- Çizgileri dürüst söyleyin: Dostluk maçında emin değilseniz let oynayın.
- Skoru yüksek sesle söyleyin: Her servisten önce, önce servis atanın skoru. Salonda ekran varsa skor tabelasını yansıtın, oyuncular ve izleyiciler aynı skoru görsün.
Kaynaklar
Bu rehberdeki kurallar BWF Laws of Badminton’ın 2026’da yürürlükte olan baskısına (1,15 m sabit servis yüksekliği dahil) ve BWF’nin 25–26 Nisan 2026 tarihli 3×15 duyurularına dayanır; yeni sistem 4 Ocak 2027’de yürürlüğe girer. Türkiye Badminton Federasyonu yurt içi müsabakalarda BWF kurallarını uygular; okul ve yaş grubu müsabakaları için federasyonun güncel talimatlarını da kontrol edin.