Masa tenisi Türkiye’de okul spor salonlarından site kafeteryalarına, üniversite kulüplerinden Türkiye Masa Tenisi Federasyonu’nun (TMTF) Süper Lig maçlarına kadar her yerde oynanan bir spor. Kurallar birkaç sayfaya sığar, ama tartışmaların çoğu birkaç ayrıntıdan çıkar: servisi kim atar, top ne kadar yükseğe atılmalı, ne zaman let denir ve çiftlerde sıra nasıl döner. Bu rehber 2026 ITTF Tüzüğü’nden aktarılan Masa Tenisi Kuralları’nı (Kural 2.1-2.15) temel alıyor, en işe yarar ITTF müsabaka yönetmeliklerini ekliyor ve online skor tabelası üzerinde kontrol edebileceğiniz örnekler sunuyor.
Masa, file, top ve raket
| Öğe | Kural (ITTF 2026) |
|---|---|
| Masa | 2,74 m × 1,525 m, oyun yüzeyi yerden 76 cm yüksekte |
| Sekme | 30 cm’den bırakılan top yaklaşık 23 cm sekmeli |
| Çizgiler | 2 cm beyaz yan ve dip çizgiler; çiftler için 3 mm orta çizgi |
| File | Tüm boyunca 15,25 cm yükseklik; direkler yan çizginin 15,25 cm dışında |
| Top | 40 mm çap, 2,7 g, beyaz veya turuncu, mat |
| Raket | Boyut ve şekil serbest; gövdenin kalınlıkça en az %85’i doğal ahşap; bir yüz siyah, diğeri siyahtan ve toptan ayırt edilebilen parlak bir renk |
Çiftlerde orta çizgi her iki sağ yarı sahanın parçası sayılır. Resmi müsabakalarda kaplama ve toplar ITTF onaylı markalardan olmalıdır.
Skor: 11 sayılık oyunlar ve maç
Bir oyunu, 11 sayıya ilk ulaşan oyuncu ya da çift kazanır; ancak iki taraf da 10’a gelirse durum değişir. 10-10’dan sonra oyunu iki sayı farkı ilk yakalayan alır: 12-10, 13-11, 17-15. Üst sınır yoktur.
Maç, tek sayıda oyundan oluşur. Uygulamada:
- 5 oyun üzerinden (3 oyun alan kazanır): liglerin, takım müsabakalarının ve ilk turların çoğu.
- 7 oyun üzerinden (4 oyun alan kazanır): Dünya Şampiyonası ve olimpiyat tekleri gibi büyük tek müsabakaları.
- 3 oyunluk maçlar sosyal oyunlarda ve küçük yaş grubu lig usulü turnuvalarında yaygındır.
Servisi kim atmış olursa olsun her ralli bir sayıdır. Rakip kurallara uygun servis ya da dönüş yapamazsa, topa bilerek iki kez vurursa, file takımına dokunur ya da masayı oynatırsa, serbest eliyle oyun yüzeyine dokunursa veya masanın üstündeki topu sekmeden keserse (engelleme) sayıyı siz kazanırsınız.
Servis kuralları
Hataların çoğu serviste yapılır. Kural 2.6’ya göre:
- Top, serbest elin açık ve hareketsiz avucunda serbestçe durur.
- Servisçi topu neredeyse dikey olarak, dönüş vermeden yukarı atar; top avuçtan ayrıldıktan sonra en az 16 cm yükselir ve düşerken vurulur.
- Top önce servisçinin sahasına, ardından doğrudan karşılayanın sahasına düşer. Çiftlerde top sağ yarı sahadan sağ yarı sahaya, çapraz gider.
- Servis başladığı andan vurulana kadar top oyun yüzeyinin üstünde ve servisçinin dip çizgisinin gerisinde kalır.
- Top servisçi, eşi ya da kıyafetleri tarafından karşılayandan gizlenemez; top atılır atılmaz serbest kol, top ile file arasındaki alandan çekilmelidir.
Hakem bir servisin doğruluğundan emin değilse maç başına bir kez uyarı verebilir; sonrasında o oyuncunun ya da eşinin kuşkulu servisi hata sayılır. Bedensel engeli olan oyuncular için hakem şartları esnetebilir.
Servis sırası
- Servis her iki sayıda bir değişir: A 1-2. sayıları, B 3-4. sayıları atar ve böyle devam eder.
- 10-10’dan sonra oyuncular sırayla birer servis atar.
- Bir oyunda ilk servisi atan, sonraki oyunda ilk servisi karşılar.
- Her oyundan sonra taraf değiştirilir; son olası oyunda (5’in 5’i, 7’nin 7’si) bir taraf 5 sayıya ulaşınca taraf değiştirilir.
Let: rallinin tekrarlandığı durumlar
Let, rallinin sayıya yazılmaması demektir. Kural 2.9’a göre let olur:
- Servis file takımına değmiş ama diğer açılardan doğruysa ya da karşılayan veya eşi topu engellemişse.
- Servis karşılayan hazır değilken atılmışsa ve karşılayan topa vurmaya çalışmamışsa.
- Oyuncunun kontrolü dışındaki bir etken (yan masadan gelen top, yüksek bir ses) hataya yol açmışsa.
- Hakem oyunu durdurmuşsa; örneğin servis ya da taraf sırasındaki hatayı düzeltmek, hızlandırma sistemini başlatmak veya oyuncuyu uyarmak için.
Serviste fileye değme letinin sınırı yoktur. Ralli sırasında fileye değip karşıya geçen top ise oyunda kalır.
Çiftler kuralları
Çiftlerde eşler topa sırayla vurmak zorundadır: servisçi, karşılayan, servisçinin eşi, karşılayanın eşi ve böyle devam eder. Sırası olmadan vuran taraf sayıyı kaybeder.
A1/A2 çiftinin B1/B2’ye karşı servis düzeni şöyledir:
| Sayılar | Servis atan → Karşılayan |
|---|---|
| 1-2 | A1 → B1 |
| 3-4 | B1 → A2 |
| 5-6 | A2 → B2 |
| 7-8 | B2 → A1 |
| 9-10 | yeniden A1 → B1 |
Her servis değişiminde önceki karşılayan servisçi olur, önceki servisçinin eşi de karşılayan olur. Sonraki oyunda ilk karşılayan çift ilk servisi atar; hangi oyuncunun atacağını kendisi seçer ve ilk karşılayan, önceki oyunda o oyuncuya servis atan kişidir. Son olası oyunda bir çift 5 sayıya ulaşınca karşılayan çift karşılama sırasını değiştirir.
Hızlandırma (expedite) sistemi
Bitmeyen savunma rallilerini önlemek için Kural 2.15 hızlandırma sistemini getirir:
- Bir oyunda 10 dakikalık oyundan sonra ya da iki taraf da isterse daha önce başlar.
- O oyunda en az 18 sayı oynanmışsa başlatılmaz (örneğin 9-9 veya 11-7’ye giden bir skor).
- Bundan sonra oyuncular sırayla birer servis atar; karşılayan bir rallide 13 doğru dönüş yaparsa sayıyı karşılayan kazanır.
- Bir kez başladıktan sonra maçın sonuna kadar geçerli kalır.
Örnekler ve maç adabı
Uzayan oyun. Skor 10-10. A bir servis atar ve kazanır (11-10), B servis atar ve kazanır (11-11), A servis atar ve kazanır (12-11), B servis atar, A yine kazanır (13-11). Oyun 13-11 A’nın: toplam 24 sayı, iki fark.
Servis sayısı. 11-6 biten bir oyunda 17 sayı oynanmıştır. İkişerli servisle ilk servisçi 1-2, 5-6, 9-10, 13-14 ve 17. sayıları atar, yani 9 servis; rakip 8 servis atar.
Hızlandırma eşiği. 10. dakika dolduğunda skor 8-9 ise (17 sayı) hızlandırma sistemi başlar. Skor 9-9 olsaydı (18 sayı) başlamazdı.
ITTF Uluslararası Müsabaka Yönetmeliği’ne göre oyunlar arasında en fazla bir dakika ara verilir, havlu her 6 sayıda bir ve son oyunda taraf değişiminde kullanılabilir, her taraf maç başına en fazla bir dakikalık bir mola alabilir. Okul turnuvaları ve kulüp akşamları için sayı ve oyunları ücretsiz skor tabelası ile tutabilir, eleme usulü turnuva için turnuva ağacı oluşturma, lig için ise fikstür oluşturma aracını kullanabilirsiniz.
Kaynaklar: 2026 ITTF Tüzüğü’nden aktarılan Masa Tenisi Kuralları (Kural 2.1-2.15; Table Tennis England, Temmuz 2026 baskısı); ITTF Uluslararası Müsabaka Yönetmeliği (2026 El Kitabı). TMTF ITTF üyesidir ve ulusal müsabakalarda bu kuralları kendi talimatlarıyla birlikte uygular.