Boks dışarıdan basit görünür: iki sporcu, bir ring ve bir gong. Ama arkasında raunt, dinlenme ve puanlama kurallarından oluşan sıkı bir yapı vardır. Yakın bir maçtan sonra çıkan tartışmaların çoğu, hakemlerin skor kartını nasıl topladığının bilinmemesinden kaynaklanır. Bu rehberde profesyonel ve olimpik stil boksta raunt sürelerini, 10 puan zorunlu sistemini gerçek hesaplarla ve skor kartındaki her kararın anlamını bulacaksınız. Kurallar ABD’deki Boks Komisyonları Birliği’nin (ABC) birleşik kuralları, WBC, WBA, IBF, WBO gibi kuruluşlar ve Türkiye Boks Federasyonu’nun (TBF) da Mart 2025’ten beri üyesi olduğu World Boxing esas alınarak Ekim 2026 itibarıyla özetlenmiştir.
Raunt süreleri: profesyonel ve olimpik
| Format | Raunt | Raunt süresi | Ara | En uzun süre |
|---|---|---|---|---|
| Profesyonel erkek, dünya unvanı | 12 | 3 dk | 1 dk | 47 dk |
| Profesyonel erkek, bölgesel / genç yetenek | 4–10 | 3 dk | 1 dk | 11–39 dk |
| Profesyonel kadın, çoğu unvan maçı | 10 | 2 dk | 1 dk | 29 dk |
| Olimpik stil elit (kadın ve erkek) | 3 | 3 dk | 1 dk | 11 dk |
En uzun süre = raunt süreleri + aralar: 12 × 3 + 11 × 1 = 47 dakika. Kadınların 10 × 2’lik maçı 20 + 9 = 29 dakikadır.
Profesyonel kadın boksunda uzun süredir 2 dakikalık raunt kullanılır ve WBC şampiyonluk standardı olarak 10 × 2’yi korur. 2023’ten bu yana bazı kuruluşlar 12 × 3’lük kadın unvan maçlarına da onay verdi; bu yüzden maç sözleşmesine bakmak gerekir.
Olimpik boksun çatısı da değişti. IOC, IBA’nın tanınmasını geri çektikten sonra Şubat 2025’te World Boxing’i geçici olarak uluslararası federasyon olarak tanıdı ve boks LA28 programına alındı. 2026 World Boxing Cup gibi elit organizasyonlarda maçlar kadın ve erkeklerde 3 dakikalık 3 raunt, 1 dakika aradır. Türkiye, Paris 2024’te kadın boksunda kazandığı üç madalyayla bu sistemin en güçlü ülkeleri arasında yer aldı.
Aynı ritimle antrenman yapmak için tabata ve interval zamanlayıcıyı 3:00 çalışma, 1:00 dinlenme olarak; profesyonel kadın raundu için 2:00/1:00 olarak ayarlayın.
10 puan zorunlu sistemi
Dünyadaki neredeyse tüm boks hakemleri 10 puan zorunlu (10-point must) sistemini kullanır. “Zorunlu”, her raundun kazananının mutlaka 10 puan alması, kaybedenin daha az alması demektir.
| Raunt skoru | Genellikle anlamı |
|---|---|
| 10-9 | Raundu bir boksör kazandı, yere düşme yok |
| 10-8 | Bir yere düşürme veya düşürme olmadan ezici üstünlük |
| 10-7 | İki yere düşürme veya bir düşürme + açık üstünlük |
| 10-10 | Eşit raunt; ABC’de mümkün ama önerilmez |
ABC rehberine göre hakemler dört kritere bakar: temiz ve etkili yumruk, etkili saldırganlık, ring hakimiyeti ve savunma. En ağır basan ölçüt hedefe oturan temiz yumruklardır. World Boxing’de ise kaliteli isabet sayısı, teknik-taktik üstünlük ve rekabetçilik değerlendirilir; 10-10 raunt verilemez.
Örnek: 12 rauntluk skor kartı
Bir hakem A boksörüne yedi raundu 10-9, B boksörüne dört raundu 10-9 veriyor. Kalan raundda A rakibini yere düşürüyor ve raundu 10-8 alıyor.
- A: 7 × 10 + 4 × 9 + 1 × 10 = 70 + 36 + 10 = 116
- B: 7 × 9 + 4 × 10 + 1 × 8 = 63 + 40 + 8 = 111
Kart A lehine 116-111’dir. Kontrol yöntemi: sadece 10-9 rauntlardan oluşan 12 rauntluk kartın toplamı her zaman 228’dir; burada düşürmeli raunt bir puan “eksiltir”, yani 116 + 111 = 227.
Birbirini götüren düşürmeler
A, B’yi yere düşürür ama aynı raundda B de A’yı düşürürse iki düşürme birbirini götürür; hakem raundu geri kalan aksiyona göre, çoğunlukla 10-9 puanlar.
Puan cezaları
Puanı yalnızca ring hakemi düşer; yan hakemler bunu kartlarına işler. Ceza, hakem raundu puanladıktan sonra o raunttaki puandan çıkarılır.
Örnek: B, 5. raundu bir hakemin kartında 10-9 kazanıyor ama ring hakemi tekrarlanan belden aşağı vuruş nedeniyle B’den bir puan düşüyor. Raunt 9-9 olur. B raundu 9-10 kaybetmiş olsaydı 8-10 olurdu.
Tipik nedenler: belden aşağı vuruş, tutup vurma, kafa vurma, gongdan sonra vurma ve hakem uyarılarına uymamak. Hakemler genelde önce uyarır; ağır ya da kasıtlı faul doğrudan puan cezası veya diskalifiye getirebilir.
Karar türleri
| Sonuç | Kısaltma | Nasıl olur? |
|---|---|---|
| Nakavt | KO | Yere düşen boksör hakemin 10’a kadar saymasından önce kalkamaz |
| Teknik nakavt | TKO (olimpik stilde RSC) | Hakem, doktor veya köşe, boksör güvenle devam edemediği için maçı durdurur |
| Oybirliği kararı | UD | Üç hakem de aynı boksörü kazanan görür |
| Bölünmüş karar | SD | İki hakem bir boksörü, üçüncüsü diğerini seçer |
| Çoğunluk kararı | MD | İki hakem aynı boksörü seçer, üçüncüsü berabere verir |
| Beraberlik | — | Kartlar toplamda eşit (oybirliği, bölünmüş veya çoğunluk beraberliği) |
| Teknik karar | TD | Kazara faul, belirli raunt sayısından sonra maçı bitirir; kartlar belirler |
| Diskalifiye | DQ | Boksör faul nedeniyle diskalifiye edilir |
| Sonuçsuz | NC | Maç, kartlar geçerli olmadan kazara faulle biter ya da sonradan iptal edilir |
Üç kartla örnekler
- UD: 116-112, 117-111, 115-113; hepsi A lehine.
- SD: 115-113 A, 116-112 A, 115-113 B. A 2-1 kazanır.
- MD: 115-113 A, 116-112 A, 114-114. A çoğunlukla kazanır.
- Çoğunluk beraberliği: 114-114, 114-114, 115-113 A. İki hakem eşit gördüğü için maç berabere.
Her kart doğru toplanıyor: 115 + 113 = 228, 116 + 112 = 228, 114 + 114 = 228.
Teknik karar
ABC birleşik kurallarına göre kazara kafa çarpışması dört raunt tamamlandıktan sonra maçı durdurursa, hakemler o ana kadarki kısmi raunt dahil puanlar ve sonuç teknik karardır. Bu eşikten önce maç sonuçsuz ya da teknik beraberlik sayılır. Komisyonlar eşiği farklı belirleyebilir.
Olimpik stil puanlama neden farklı?
World Boxing de 10 puan zorunlu sistemini kullanır, ancak sonuç toplam puanla değil hakem sayısıyla belirlenir. Büyük organizasyonlarda her maçı beş hakem puanlar. Her hakemin üç rauntluk kartı bir kazanan üretir; örneğin 10-9, 9-10, 10-9 = 29-28. Daha çok hakemin lehine puanladığı boksör kazanır: 5-0 oybirliği, 4-1 veya 3-2 bölünmüş karardır. Maç berabere bitemez.
Diğer farklar: olimpik stilde ring hakemi, yere düşmemiş ama sarsılmış boksöre ayakta sayım yapabilir ve maçı profesyonellere göre çok daha erken durdurur. World Boxing’in 1 Ocak 2025’te yürürlüğe giren kendi sıklet kategorileri vardır; kilonuzun hangi sıklete düştüğünü sıklet hesaplama aracıyla görebilir, kulüp maçlarında raunt raunt skoru online skor tabelası üzerinde tutabilirsiniz.
Sık yapılan yanlışlar
- “Daha çok yumruk atan kazandı.” Hakemler atılan değil, temiz isabet eden yumrukları puanlar. Yayıncıların yumruk istatistikleri tahmindir, resmi değildir.
- “Yere düşüren maçı kazanır.” Düşürme genellikle raundu 10-8 kazandırır, o kadar. Yere düşen boksör kartlarda açık farkla kazanabilir.
- “Hakemler televizyondaki maçı görür.” Her hakem ringin farklı bir kenarında, yorum ve tekrar olmadan tek başına puanlar; bölünmüş kararların çoğu bundandır.
- “Puanlar maç sonunda verilir.” Her raunt bittiği anda bağımsız olarak puanlanır, geriye dönüp değiştirilemez.
Kaynaklar
ABC Birleşik Boks Kuralları ve puanlama kriterleri (2017 revizyonu, 2026’da da geçerli); WBC kadın şampiyonluk maçı kuralları; IOC’nin World Boxing (Şubat 2025) ve LA28 (2025) kararları; World Boxing üyelik duyurusu (Mart 2025) ve 2026 World Boxing Cup yönergeleri. Diğer sporların süreleri için maç süreleri rehberimize bakabilirsiniz.